Sveti Sava, rođen kao Rastko Nemanjić oko 1174. godine, bio je najmlađi sin velikog srpskog župana Stefana Nemanje i Ane.
Zajedno sa braćom Stefanom i Vukanom odrastao je na dvoru u Rasu, gde je stekao izvanredno obrazovanje. Od rane mladosti pokazivao je ljubav prema knjizi, a na njegov duhovni razvoj uticala su žitija hrišćanskih podvižnika i prosvetitelja.
U petnaestoj godini života, otac mu je poverio upravu nad Humskom oblašću. Kao vladar bio je krotak i blag, pomagao siromašnima i pokazivao posebno poštovanje prema monasima.
Težeći duhovnom usavršavanju, napustio je svetovni život i otišao na Svetu Goru, gde je u osamnaestoj godini primio monaški čin i dobio ime Sava.
Stefan Nemanja, koji je monahu Savi slao bogatu materijalnu pomoć za svetogorske manastire, zamonašio se, pošto je predao presto sinu Stefanu. Nakon što se zamonašio, Simeon se pridružio sinu u manastiru Vatoped, čiji su veliki dobrotvori ubrzo postali.
Zajedno su obnovili napušteni manastir Hilandar, koji im je vizantijski car Aleksije III predao u vlasništvo. Hilandar je vekovima predstavljao središte srpske duhovnosti, prosvete i kulture.
Sava se 1207. godine vratio u Srbiju sa moštima Svetog Simeona Mirotočivog i u manastiru Studenica izmirio zavađenu braću Stefana i Vukana. Potom je radio na prosvetljivanju naroda, organizaciji Crkve i osnivanju eparhija, objedinjujući u svojoj ličnosti duhovnika, prosvetitelja i učitelja.
Na praznik Uspenja Presvete Bogorodice 1219. godine, u Nikeji, patrijarh Manojlo Saranten hirtonisao je Savu za prvog srpskog arhiepiskopa, uz saglasnost cara Teodora I Laskarisa. Time je Srpska pravoslavna crkva stekla autokefalnost, a sedište samostalne Crkve postalo je u manastiru Žiča.
U Srbiji je podigao mnoge crkve, manastire i škole.
Godine 1234. Sveti Sava krenuo je na drugo putovanje u Svetu zemlju, a za svog naslednika postavio je učenika Arsenija Sremca.
Na povratku sa pokloničkog putovanja upokojio se u Trnovu, u Bugarskoj, na Bogojavljenje 1235. godine. Njegove mošti preneo je kralj Vladislav 1237. godine u manastir Mileševa.
Sveti Sava zauzima posebno mesto u duhovnom i istorijskom životu srpskog naroda. Prisustvo njegovih svetih moštiju je za svakog Srbina imalo izuzetan duhovni, ali i politički značaj, posebno u vreme turskog ropstva.
Godine 1594. Sinan-paša je na Vračaru u Beogradu spalio njegove mošti. Na tom mestu danas se nalazi Spomen-hram Svetog Save, kao trajni simbol sećanja na prvog srpskog arhiepiskopa i prosvetitelja.
Sveti Sava obeležava se kao školska slava i tog dana škole u Srbiji imaju nenastavni dan, uz organizovanje svečanih priredbi i akademija.
Kao školska slava ustanovljen je 1840. godine, na predlog Atanasija Nikolića, tadašnjeg rektora Liceja u Kragujevcu. Tradicija je prekinuta 1945. godine, a obnovljena 1990.
BORONLINE.RS/Bor030/M.A/N.A.
SVE NAJNOVIJE I PROVERENE INFORMACIJE MOGU PRATITI NA PORTALU BORONLINE.RS.
