Rudarski grad i biljka koja ne raste nigde drugde
Bor je u Srbiji najpoznatiji kao grad bakra i rudarstva, ali njegova priča ne završava se u jamama i topionicama. Iako je jedan od mlađih gradova u zemlji, Bor ima izuzetno specifičnu kombinaciju industrijske istorije i netaknute prirode, kakva se retko gde može naći.
Grad je planski nastao početkom 20. veka, zahvaljujući otkriću velikih nalazišta bakra, i decenijama je bio jedan od najvažnijih industrijskih centara u Jugoslaviji. Istovremeno, Bor je okružen planinama, šumama i visoravnima, što mu daje neobičan kontrast – teška industrija sa jedne, a bogata priroda sa druge strane.
Upravo u tom prirodnom okruženju, nedaleko od Bora, raste jedna od najposebnijih lekovitih biljaka u Srbiji – rtanjski čaj.
Rtanjski čaj (Satureja montana subsp. rtanjensis) je endemska biljka, što znači da prirodno raste samo na jednom području na svetu, na planini Rtanj, koja se nalazi u neposrednoj blizini Bora. Zbog toga se često kaže da je ovaj kraj jedinstven spoj rudarstva i prirodnih retkosti.
Ova biljka je vekovima poznata u narodnoj medicini.
Smatra se da rtanjski čaj ima antibakterijska, antiseptička i umirujuća svojstva, a najčešće se koristi kod problema sa disajnim putevima, varenjem i opštim imunitetom. Zbog svoje retkosti i prekomernog branja, danas je zakonom zaštićena, pa je dozvoljeno samo kontrolisano sakupljanje.
Šta zapravo „leči“ ovaj čaj i zašto je toliko cenjen
Reč je o rtanjskom čaju (Satureja montana subsp. rtanjensis), endemskoj biljci koja prirodno raste isključivo na području istočne Srbije, u širem regionu Bora i planine Rtanj. Zbog svoje jedinstvenosti i prekomernog branja, danas je zakonom zaštićena.
U narodnoj medicini ovaj čaj se koristi vekovima, a njegova svojstva su prepoznata i u savremenim fitoterapijskim istraživanjima. Važno je naglasiti: čaj se ne koristi kao lek u medicinskom smislu, već kao biljni preparat za podršku organizmu.
Najčešće se pominju sledeća dejstva:
-
Podrška disajnim putevima
Tradicionalno se koristi kod kašlja, prehlade i sezonskih respiratornih tegoba. Smatra se da eterična ulja iz biljke pomažu lakše disanje i umiruju nadraženo grlo. -
Antibakterijska i antiseptička svojstva
Rtanjski čaj je poznat po visokom sadržaju prirodnih jedinjenja (poput karvakrola i timola), zbog kojih se koristi za jačanje otpornosti organizma. -
Pomoć varenju
U narodnoj praksi koristi se kod nadimanja, grčeva i osećaja težine u stomaku, naročito posle obroka. -
Umirujuće dejstvo
Često se pije uveče, jer se veruje da doprinosi opuštanju i lakšem uspavljivanju. -
Podrška imunitetu
U zimskim mesecima se tradicionalno koristi kao topli napitak za opštu podršku organizmu.
ZAKONOM ZABRANJENO BRANJE
Zbog ograničenog staništa i sporog obnavljanja, branje u prirodi je zabranjeno, a čaj koji se nalazi u prodaji potiče isključivo iz kontrolisanog uzgoja.
Upravo ta kombinacija: jedinstveno stanište, duga tradicija i zakonska zaštita, čini ovaj čaj jednom od najposebnijih biljaka u Srbiji.
Zanimljivo je da se u istom regionu gde se kopa bakar, metal koji je simbol industrije, nalazi i biljka koja simbolizuje prirodno bogatstvo i lekovitost.
To Bor i njegovu okolinu čini posebnim mestom na mapi Srbije, gradom u kome se prepliću industrijska snaga i prirodna jedinstvenost.
Bor tako nije samo grad rudnika, već i kraj u kome se čuvaju prirodne tajne koje ne postoje nigde drugde na svetu.
BORONLINE.RS/M.A/N.A.
SVE NAJNOVIJE I PROVERENE INFORMACIJE MOGU PRATITI NA PORTALU BORONLINE.RS.
