Na korak od Bora krije se TAJNA rimskih bogova: Ovo je priča o Felix Romuliani-CARSKOM GRADU
Felix Romuliana – dom poslednjeg rimskog boga
Ostaci gorostasnih kula i bedema carske palate Felix Romuliana svedoče o moći njenog graditelja, rimskog imperatora Gaja Valerija Galerija Maksimijana, koji je sahranjen na brdu iznad svoje rezidencije, u današnjoj istočnoj Srbiji.
Monumentalna carska palata nastala je krajem 3. i početkom 4. veka, u trenutku kada je Galerije, jedan od najmoćnijih vladara kasnog Rimskog carstva, odlučio da se povuče u svoj rodni kraj. Arheološko nalazište, danas poznato kao Gamzigrad, nalazi se u blizini Zaječara i od 2007. godine upisano je na Listu svetske baštine UNESCO-a.
Palatu je Galerije posvetio svojoj majci Romuli, po kojoj je i nazvao kompleks – Romuliana. Romula je, prema istorijskim izvorima, bila varvarskog porekla i pred naletom plemena Karpa pobegla je sa leve obale Dunava u Priobalnu Dakiju, gde se udala za čuvara stoke. Zbog tog porekla, Galerije je među savremenicima dobio nadimak Armentarije (lat. Armentarius – govedar), koji ga je pratio i nakon stupanja na carski presto.
Felix Romuliana je predstavljala izuzetno luksuzan i simbolički snažan dvorski kompleks. Bila je opasana masivnim bedemima sa čak 20 odbrambenih kula, a u njenom sastavu nalazili su se carska palata, veliki i mali hram, terme, kao i složen sistem fortifikacija. Objekti su bili bogato ukrašeni freskama, mozaicima sa figuralnim i geometrijskim motivima i raskošnom arhitektonskom plastikom. Zbog stepena očuvanosti i reprezentativnosti, palata pripada posebnoj kategoriji rimske dvorske arhitekture i smatra se njenim najbolje očuvanim primerom.
Iako grandiozno zamišljena, Felix Romuliana nikada nije u potpunosti završena. Tokom 4. veka, rimski carevi su kompleks prepustili hrišćanskoj crkvi. U 5. veku palatu razaraju varvarska plemena, dok je u 6. veku car Justinijan I obnavlja i pretvara u pograničnu tvrđavu. Nakon slovenskih prodora krajem 6. veka, nekadašnja carska rezidencija biva napuštena, da bi poslednji put oživela kao utvrđeno slovensko naselje u 11. veku.
Arheološka istraživanja na Gamzigradu započeta su 1953. godine i pokazala su da se unutar bedema nalazi više palata i hramova. Još stariji tragovi života pronađeni su severno od utvrđenja – kamene sekire iz 3. milenijuma p.n.e, keramika iz poznog bronzanog doba i bronzani nakit iz starijeg gvozdenog doba. U 5. i 6. veku p.n.e. pleme Tribala je kratkotrajno naseljavalo ovaj prostor.
Zagonetka identiteta Gamzigrada konačno je rešena 1984. godine, otkrićem natpisa „Felix Romuliana“. Ime se pominje i u dva istorijska izvora: u Epitomama Aurelija Viktora iz oko 360. godine i u Prokopijevom delu O građevinama iz sredine 6. veka. U njima se mesto pojavljuje pod imenima Felix Romuliana, Romulianum i Romuliana, čime je potvrđen kontinuitet naziva i značaja lokaliteta.
Danas je izvesno da su imperator Galerije i njegova majka Romula sahranjeni na lokalitetu Magura, u blizini same palate. Tamo su otkrivene dve zidane grobnice bogato ukrašene arhitektonskom dekoracijom, kao i dve humke sa lomačama na kojima je izvršeno spaljivanje i apoteoza cara i njegove majke – čin kojim je Galerije simbolično uzdignut među bogove.
Gde se nalazi Felix Romuliana i kako do nje stići?
Felix Romuliana se nalazi oko 10 kilometara od Zaječara. Do Zaječara je moguće doći automobilom, autobusom, vozom, pa čak i rekom.
Iz pravca Beograda preporučuje se put Đerdapskom magistralom preko Kladova i Negotina, u dužini od oko 250 kilometara. Iz pravca Niša može se stići putem Niš–Zaječar ili auto-putem E-75 do Paraćina, odakle se nastavlja ka Zaječaru, ukupne dužine oko 100 kilometara.
BORONLINE.RS/M.A/N.A.
SVE NAJNOVIJE I PROVERENE INFORMACIJE MOGU PRATITI NA PORTALU BORONLINE.RS.
